Objawy i przyczyny zaćmy

Zaćma (katarakta,  łac. cataracta)

Występuje w postaci wrodzonej, lub pojawia się w następstwie różnych schorzeń oczu. Jest efektem zaburzeń przemiany materii soczewki i prowadzi do zmętnienia i utraty jej przezroczystości. Powstające na naturalnie przezroczystej soczewce plamki i zmętniałe obszary utrudniają przedostanie się promieni świetlnych do siatkówki czego konsekwencją jest upośledzenie ostrości widzenia.

Zaćma jest najczęstszą przyczyną ślepoty na świecie i cierpi na nią około 20 mln ludzi w różnym wieku. W Polsce liczba osób chorych szacuje się na około 800 tysięcy. Najczęściej pierwsze objawy pojawiają się po 50 roku życia. Jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy jest zabieg operacyjny.

Zaćma w lampie szczelinowej
Zaćma oka ludzkiego widziana w lampie szczelinowej

 

Naturalna soczewka oka jest z obu stron wypukła i przypomina „dysk”. Konstrukcja ta pozwala skupiać promienie świetlne dokładnie na siatkówce co sprawia, że ostrość widzenia jest bardzo dobra. U osób młodych soczewka jest elastyczna i w pełni przeźroczysta, dzięki czemu widzenie dali jak i bliży jest wyraźne. Pojawiające się z upływem czasu wady refrakcji można korygować poprzez korekcję okularową.

Wraz z wiekiem soczewka staje się cięższa, grubsza i traci swą elastyczność. Włókna soczewki twardnieją i zagęszczają się. Białka soczewki ulegają przemianom chemicznym co powoduje osłabienie akomodacji, rozpraszanie promieni świetlnych oraz utratę przejrzystości soczewki.  Pojawiają się trudności z czytaniem z bliskiej odległości oraz oglądaniem telewizji. Widziany obraz staje się rozmazany (widziany jak przez “mgłę”), a postrzegane barwy są  mniej intensywne i wyraźne. Zmienia się również barwa soczewki na żółtą, a nawet brunatną. Wszystko to powoduje trudności w poruszaniu się oraz ocenie odległości. Z upływem czasu zamglenie widzenia staje się coraz większe. Gdy soczewka zupełnie zmętnieje chory odróżnia tylko światło od cienia oraz dzień od nocy. U każdego pacjenta postęp choroby przebiega inaczej. U jednych choroba rozwija się w ciągu kilku miesięcy, a u i innych na przełomie kilku lat. Pierwszym sygnałem świadczącym o początkach zaćmy może być ciągłe pogarszanie się wady wzroku, częsta zmiana szkieł okularowych, a w ostateczności problem z doborem odpowiedniej korekcji.

 

Najczęstsze objawy zaćmy:

  • pogorszenie ostrości wzroku
  • trudności podczas czytania oraz oglądania telewizji
  • zaburzenia w ocenie odległości
  • problem z prawidłowym postrzeganiem barw
  • przymglone widzenie
  • trudność z poruszaniem się i samoobsługą (dotyczy osób starszych)

Zaćma nie wywołuje bólu, swędzenia, zaczerwienienia czy łzawienia oczu. Objawy choroby zależą od stopnia jej zaawansowania, mogą obejmować zmiany w jednym i w drugim oku, choć ich postęp może przebiegać różnie.

 

Nieleczona zaćma może prowadzić do całkowitej utraty wzroku. W związku z tym nie należy lekceważyć pierwszych objawów choroby i trzeba jak najszybciej udać się do lekarza okulisty.