Objawy i przyczyny zaćmy

Zaćma (katarakta,  łac. cataracta)

Występuje w postaci wrodzonej, lub pojawia się w następstwie różnych schorzeń oczu. Jest efektem zaburzeń przemiany materii soczewki i prowadzi do zmętnienia i utraty jej przezroczystości. Powstające na naturalnie przezroczystej soczewce plamki i zmętniałe obszary utrudniają przedostanie się promieni świetlnych do siatkówki czego konsekwencją jest upośledzenie ostrości widzenia.

Zaćma jest najczęstszą przyczyną ślepoty na świecie i cierpi na nią około 20 mln ludzi w różnym wieku. W Polsce liczba osób chorych szacuje się na około 800 tysięcy. Najczęściej pierwsze objawy pojawiają się po 50 roku życia. Jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy jest zabieg operacyjny.

 

Naturalna soczewka oka jest z obu stron wypukła i przypomina „dysk”. Konstrukcja ta pozwala skupiać promienie świetlne dokładnie na siatkówce co sprawia, że ostrość widzenia jest bardzo dobra. U osób młodych soczewka jest elastyczna i w pełni przeźroczysta, dzięki czemu widzenie dali jak i bliży jest wyraźne. Pojawiające się z upływem czasu wady refrakcji można korygować poprzez korekcję okularową.

Wraz z wiekiem soczewka staje się cięższa, grubsza i traci swą elastyczność. Włókna soczewki twardnieją i zagęszczają się. Białka soczewki ulegają przemianom chemicznym co powoduje osłabienie akomodacji, rozpraszanie promieni świetlnych oraz utratę przejrzystości soczewki.  Pojawiają się trudności z czytaniem z bliskiej odległości oraz oglądaniem telewizji. Widziany obraz staje się rozmazany (widziany jak przez “mgłę”), a postrzegane barwy są  mniej intensywne i wyraźne. Zmienia się również barwa soczewki na żółtą, a nawet brunatną. Wszystko to powoduje trudności w poruszaniu się oraz ocenie odległości. Z upływem czasu zamglenie widzenia staje się coraz większe. Gdy soczewka zupełnie zmętnieje chory odróżnia tylko światło od cienia oraz dzień od nocy. U każdego pacjenta postęp choroby przebiega inaczej. U jednych choroba rozwija się w ciągu kilku miesięcy, a u i innych na przełomie kilku lat. Pierwszym sygnałem świadczącym o początkach zaćmy może być ciągłe pogarszanie się wady wzroku, częsta zmiana szkieł okularowych, a w ostateczności problem z doborem odpowiedniej korekcji.

 

Najczęstsze objawy zaćmy:

  • pogorszenie ostrości wzroku
  • trudności podczas czytania oraz oglądania telewizji
  • zaburzenia w ocenie odległości
  • problem z prawidłowym postrzeganiem barw
  • przymglone widzenie
  • trudność z poruszaniem się i samoobsługą (dotyczy osób starszych)

Zaćma nie wywołuje bólu, swędzenia, zaczerwienienia czy łzawienia oczu. Objawy choroby zależą od stopnia jej zaawansowania, mogą obejmować zmiany w jednym i w drugim oku, choć ich postęp może przebiegać różnie.

 

Nieleczona zaćma może prowadzić do całkowitej utraty wzroku. W związku z tym nie należy lekceważyć pierwszych objawów choroby i trzeba jak najszybciej udać się do lekarza okulisty.